Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Diagnoza

Diagnoza
Uniwersytet Jagielloński jest jednym z wiodących uniwersytetów w centralnej Europie, z wielkimi tradycjami i znakomitą jakościowo kadrą naukową, dysponującym nowoczesnym zapleczem infrastrukturalnym. W ostatnich latach udało się dokonać znaczących, pozytywnych zmian w funkcjonowaniu Uniwersytetu, szczególnie w odniesieniu do rozbudowy ekosystemu badawczego i dydaktycznego (Centrum Administracyjnego Wsparcia Projektów, Centrum Wsparcia Dydaktyki, nowe inwestycje infrastrukturalne i aparaturowe) oraz współpracy międzynarodowej (znacząca w skali Europy wymiana studencka, liczne kontakty naukowe, intensywny udział w sieciach uniwersyteckich, jak COIMBRA czy The Guild, współtworzenie Uniwersytetu Europejskiego w ramach UNA EUROPA).

Zagrożenia

Nie oznacza to jednak, że Uniwersytet nie posiada słabości, które należy wyeliminować drogą ewolucyjnych, ale możliwie dynamicznych zmian, włączając do dyskusji nad przyszłością uczelni całą społeczność akademicką.

  • Uniwersytet nie posiada spójnego, długoletniego programu rozwoju, przez co nie ma odpowiedniej koordynacji działań strategicznych, a także odpowiedniego poziomu zrozumienia celów Uczelni wśród jej pracowników.
  • Zauważalna jest daleko posunięta wzajemna izolacja wydziałów i innych jednostek uniwersyteckich, a także niewystarczająca współpraca między dyscyplinami naukowymi.
  • Przyjęty w Uniwersytecie model zarządzania jest mało elastyczny, nie uwzględnia założeń tzw. zarządzania procesowego, właściwej partycypacji różnych grup społeczności akademickiej w procesie decyzyjnym, a także właściwego zarządzania ryzykiem.
  • W związku z tym w Uniwersytecie panuje niewydajna struktura zarządzania, która charakteryzuje się rozbudowanymi procedurami, brakiem elastyczności i decyzyjności na niższych szczeblach administracyjnych.
  • Uniwersyteckie zasady dotyczące zasobów kapitału ludzkiego nie sprzyjają optymalnemu jego rozwojowi, począwszy od braku jasnych i spójnych kryteriów oceny osiągnięć i zasad awansu pracowników naukowych, a szczególnie administracyjnych, poprzez brak systemu zachęt (dywersyfikacja wynagrodzeń, elastyczne rozwiązania w zakresie pensum czy przenoszenia na etaty badawcze), aż po zaniedbanie kwestii związanych z (pozafinansowym) dobrostanem pracowników.
  • Jednym z poważniejszych wyzwań Uniwersytetu jest słaba komunikacja, co wpływa na poziom świadomości i zrozumienia wśród społeczności akademickiej dla działań podejmowanych przez władze, a także na poczucie bezpieczeństwa pracy.
  • Pewien niepokój budzi struktura budżetu Uniwersytetu, w którym lwią część (ponad 70%) stanowi subwencja. Uniwersytet nie prowadzi aktywnej polityki poszukiwania środków finansowych od sponsorów i darczyńców.
  • W programach studiów I stopnia zbyt wielki nacisk położony jest na specjalizację, a zbyt mały na wiedzę ogólną. Podobnie, na wszystkich szczeblach kształcenia brakuje treści nakierowanych na kształtowanie odpowiedzialnego obywatela, gotowego na wyzwania współczesnego świata (kompetencje miękkie, transwersalne, cyfrowe). W zbyt małym zakresie wykorzystuje się też nowoczesne formy kształcenia (cyfrowe, research-led learning).
  • Choć w ostatnich latach wypracowano kompleksowe mechanizmy wspierania badań naukowych, pracownicy Uniwersytetu uzyskują wciąż zbyt mało grantów międzynarodowych i w niewystarczającym stopniu publikują w najlepszych czasopismach. Niezbyt intensywna jest także współpraca interdyscyplinarna.
  • Uniwersytet korzysta z ograniczonych form współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym, szczególnie w odniesieniu do społecznego wymiaru jego misji.

Wyzwania i szanse

  • Uniwersytet stoi przed wieloma wyzwaniami o charakterze globalnym, takimi jak rozwój nowych technologii, kryzys klimatyczny, zagrożenia wynikające z pandemii, emocjonalne sposoby uprawiania polityki, rozmycie pojęć i zanik autorytetów. Biorąc pod uwagę społeczną rolę Uniwersytetu, wyzwania te nie mogą zostać pominięte w kształtowaniu wizji Uczelni, ale stać się punktem odniesienia dla podejmowanych działań, a szczególnie dla długoterminowej strategii.
  • W najbliższych latach Uniwersytet zmierzyć się będzie musiał także z postępującymi zmianami demograficznymi w Polsce, a szczególnie ze zmniejszającą się liczbą studentów.
  • Najważniejszym być może wyzwaniem dla Uniwersytetu będzie potrzeba zdefiniowania na nowo własnego miejsca i roli, w szczególności w kontekście wspomnianych powyżej kwestii (globalizacja, procesy demograficzne, pandemia, rozwój technologii), ale także zwiększającej się światowej konkurencji w zakresie badań naukowych i nowoczesnej edukacji.
  • Ogromną szansą dla Uniwersytetu jest udział w UNA EUROPA. Jest to bezprecedensowa próba stworzenia mechanizmów intensywnej, wielopłaszczyznowej współpracy, uruchomienia wspólnych projektów i wypracowania wspólnych standardów wraz z siedmioma innymi wiodącymi uczelniami z Europy. UNA EUROPA stanowić może platformę innowacji (w tym edukacyjnych i społecznych), które zwiększą konkurencyjność Uniwersytetu, pozwalając podnieść poziom badań naukowych i lepiej przygotować studentów do życia we współczesnym świecie. Będąc wyzwaniem dla wszystkich partnerów, projekt Uniwersytetu Europejskiego jest jednocześnie dla nich (a więc i dla UJ) szansą pionierskiego kształtowania krajobrazu edukacyjnego i badawczego dla przyszłości Europy.
  • Szansą dla Uczelni są także inne programy Komisji Europejskiej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a w szczególności program Inicjatywa Doskonałości - Uczelnia Badawcza, który pozwoli na stworzenie spójnego, kompleksowego ekosystemu badawczego i stanowi ważny wkład do strategii całego Uniwersytetu, zawierając także elementy budowania nowoczesnej dydaktyki i innowacyjnego zarządzania uczelnią.